تست فرسودگی شغلی ماسلاچ

فرسودگی شغلی یک سندرم روانشناختی ناشی از استرس مزمن کاری است که با سه بعد اصلی خستگی هیجانی (کاهش انرژی و فرسودگی عاطفی)، مسخ شخصیت (فاصله گیری روانی و نگرش منفی نسبت به مراجعان) و کاهش احساس کفایت شخصی (احساس عدم موفقیت و کاهش شایستگی حرفه ای) شناخته میشود. این پدیده به‌عنوان یک اختلال چندبعدی، نتیجه تعامل طولانی‌مدت فرد با عوامل استرس زای محیط کار در نظر گرفته می‌شود که عمدتاً در مشاغل خدمات انسانی و دارای تعاملات اجتماعی شدید بروز می‌کند.ابزار سنجش فرسودگی شغلی ماسلاچ (Maslach Burnout Inventory یا MBI) یکی از معتبرترین و پرکاربردترین پرسشنامه‌ها در حوزه سلامت روان محیط کار است. این پرسشنامه که اولین بار توسط کریستینا ماسلاچ در سال ۱۹۸۱ طراحی شد، به‌طور ویژه برای ارزیابی سه بعد اصلی فرسودگی شغلی به کار می‌رود:

• فرسودگی هیجانی
• مسخ شخصیت
• کاهش احساس موفقیت فردی

این آزمون با ۲۲ گویه، به‌طور گسترده‌ای در بین گروه‌های مختلف شغلی مانند پرستاران، معلمان، مربیان و کارکنان سازمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

روایی و پایایی

برای سنجش پایایی پرسشنامه‌های این پژوهش از روش علمی محاسبه ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است که به عنوان معتبرترین روش ارزیابی هماهنگی درونی ابزارهای اندازه‌گیری در تحقیقات علمی شناخته می‌شود. جهت اطمینان از روایی پژوهش، روایی محتوایی و صوری با استفاده از نظرات متخصصان و اساتید صاحب نظر در این حوزه مورد تأیید قرار گرفت. این فرآیند شامل بررسی دقیق مرتبط بودن سؤالات، وضوح و قابل فهم بودن آنها و تناسب با اهداف پژوهش است.

لطفاً با توجه به مقیاس لیکرت زیر، میزان همخوانی هر عبارت با وضعیت کنونی خود را مشخص نمایید:

• خیلی زیاد=۵
• زیاد=۴
• تا اندازه‌ای=۳
• کم=۲
• خیلی کم=۱

1. احساس می کنم از نظر روانی کار، توان مرا گرفته است.
2. در پایان کار روزانه احساس می کنم مورد سوء استفاده قرار گرفته ام.
3. صبح هنگامی که از خواب بر می خیزم از فکر اینکه سر همان کار باید بروم احساس خستگی می کنم.
4. به آسانی می توان احساسات مراجعین خود را درک نمایم.
5. احساس می کنم با برخی از مراجعین به صورت اشیایی بدون شخصیت انسانی برخورد می کنم.
6. کار با مردم برای تمام روز طاقت فرسا است.
7. احساس می کنم به راحتی می توانم با مشکلات مراجعین خود کنار بیایم.
8. احساس می کنم کارم از لحاظ روحی مرا فرسوده کرده است.
9. احساس می کنم از طریق کارم بر زندگی مردم که با من سرو کار دارند تاثیر مثبت می گذارم.
10. از زمانی که این شغل را انتخاب کردم، نسبت به مراجعانم بی تفاوت تر شدم.
11. از این نگرانم که این شغل مرا سنگدل و خشن کند.
12. احساس می کنم سرشار از انرژی هستم.
13. شغلم باعث شده احساس پوچی و بیهودگی کنم.
14. احساس می کنم در شغلم خیلی سخت کار می کنم و خیلی زحمت می کشم.
15. واقعا برایم مهم نیست که بر سر برخی از مراجعینم چه می آید.
16. روبرو شدن مستقیم با مردم سخت است و مرا تحت فشار روانی شدید قرار می دهد.
17. به آسانی می توانم محیط آرام بخشی را برای مراجعانم فراهم کنم.
18. پس از کار مستقیم و نزدیک با مراجعانم احساس شادی و نشاط می کنم.
19. این شغل دستاوردهای بسیار با ارزشی برایم به همراه داشته است.
20. احساس می کنم به آخر خط رسیده ام.
21. در حیطه کاری خود، با مشکلات عاطفی و روانی بسیار با متانت برخورد می کنم.
22. احساس می کنم که مراجعانم برای برخی از مشکلات شان مرا مقصر می دانند و سرزنش می کنند.

پیشنهاد مطالعه: تست رضایت شغلی

روش محاسبه و تفسیر نمرات

ابزار اندازه‌گیری این پرسشنامه‌ مبتنی بر مقیاس لیکرت پنج درجه‌ای است. دامنه پاسخ‌های هر سوال از «خیلی کم» تا «خیلی زیاد» را در بر می‌گیرد و به هر کدام، به ترتیب، امتیازی از ۱ تا ۵ تعلق می‌گیرد. این امتیازات در نهایت برای تحلیل کمی داده‌ها جمع‌زنی خواهند شد.

• خیلی زیاد=۵
• زیاد=۴
• تا اندازه‌ای=۳
• کم=۲
• خیلی کم=۱

برای تحلیل داده‌ها در مرحله اول امتیاز کل پرسشنامه برای هر فرد پاسخ‌دهنده محاسبه می‌شود. این کار از طریق جمع‌زنی امتیازات تمام گویه‌ها انجام می‌پذیرد.سپس برای تفسیر نتیجه و قضاوت درباره میزان یا شدت متغیر مورد مطالعه در جامعه آماری، امتیاز کل به دست آمده با مقادیر مرجع زیر مقایسه می‌شود:

• نمره ۱-۲۲: سطح فرسودگی پایین – نشان‌دهنده سلامت روان‌شناختی مطلوب در محیط کار
• نمره ۲۳-۴۳: سطح فرسودگی متوسط – نیازمند مداخلات پیشگیرانه و مدیریت استرس
• نمره ۴۴-۶۶: سطح فرسودگی شدید – نیازمند مداخلات درمانی تخصصی و تغییرات سازمانی