وبلاگ
تست نیازهای اساسی گلاسر
ویلیام گلاسر، روانپزشک و نظریهپرداز مشهور با ارائه تئوری انتخاب، تحولی اساسی در درک انگیزهها و رفتارهای انسان ایجاد کرد. او معتقد بود که تمام رفتارهای ما ناشی از تلاش برای ارضای پنج نیاز اساسی روانشناختی است: بقا، عشق و تعلق، قدرت، آزادی و تفریح.
برای سنجش این نیازها گلاسر در سال ۱۹۹۵ پرسشنامهای طراحی کرد که امروزه در روانشناسی مثبتنگر، مشاوره و پژوهشهای انگیزشی کاربرد گستردهای دارد. این پرسشنامه نهتنها به افراد کمک میکند تا نیازهای ناخودآگاه خود را بشناسند بلکه به روانشناسان و درمانگران نیز در طراحی مداخلات مؤثر یاری میرساند.
مبانی نظری نیازهای اساسی از دیدگاه گلاسر
بر اساس تئوری انتخاب ویلیام گلاسر، انسانها به صورت ذاتی با پنج نیاز بنیادین روانشناختی هدایت میشوند که شناخت و ارضای متعادل آنها برای دستیابی به زندگی سالم و رضایتبخش ضروری است. این نیازها به شرح زیر میباشند:
- نیاز به بقا: این نیاز اساسی شامل تمامی ملزومات پایهای برای حفظ حیات و امنیت میشود. در سطح فیزیکی نیاز به تغذیه، سرپناه و محافظت از خود را در بر میگیرد. در بعد روانی شامل احساس امنیت خاطر، ثبات مالی و برنامهریزی برای آینده است. رفتارهای احتیاطآمیز، اجتناب از خطرات و توجه به سلامت جسمانی از مظاهر این نیاز محسوب میشوند.
- نیاز به عشق و تعلق: انسان به عنوان موجودی اجتماعی نیازمند برقراری روابط معنادار و دریافت محبت است. این نیاز خود را در تمایل به صمیمیت عاطفی، حفظ پیوندهای خانوادگی، ایجاد دوستیهای پایدار و مشارکت در گروههای اجتماعی نشان میدهد. سرمایهگذاری زمانی و عاطفی برای تقویت این روابط، از ویژگیهای بارز افراد با نیاز قوی به تعلقخاطر است.
- نیاز به قدرت و خودشکوفایی: این بعد از نیازهای انسانی شامل تمایل به پیشرفت، کسب موفقیت و اثبات شایستگیها میشود. احساس کنترل بر زندگی، توسعه مهارتها، اعتماد به نفس و توانایی تأثیرگذاری بر دیگران از جلوههای این نیاز است. افراد با نیاز قوی به قدرت، معمولاً اهداف بلندمدت داشته و به دنبال موقعیتهای رهبری و الگوبودن هستند.
- نیاز به آزادی: استقلال فکری و عملی یکی از نیازهای اساسی انسان محسوب میشود. این نیاز شامل آزادی در انتخاب مسیر زندگی، بیان عقاید، تصمیمگیری مستقل و خلاقیت میشود. افرادی که نیاز شدید به آزادی دارند، معمولاً محدودیتها را به سختی میپذیرند و به دنبال تجربیات جدید و متفاوت هستند.
- یاز به تفریح: این نیاز نمایانگر میل درونی انسان به شادی، لذت و بازی است. فعالیتهای تفریحی، شوخطبعی، یادگیری بدون فشار و مشارکت در سرگرمیهای مورد علاقه از مصادیق این نیاز هستند. تفریح سالم به عنوان عاملی برای کاهش استرس و افزایش نشاط در زندگی حائز اهمیت است.
نکته حائز اهمیت در این نظریه، تعادل جویی بین این نیازهاست. هر فرد به صورت منحصر به فردی ترکیبی از این نیازها را با شدتهای مختلف تجربه میکند. شناخت سلسله مراتب این نیازها در خود و دیگران میتواند به درک بهتر رفتارها و بهبود کیفیت روابط بین فردی منجر شود. گلاسر معتقد بود که بسیاری از تعارضات روانی ناشی از عدم ارضای مناسب این نیازهای بنیادین است.
روایی و پایایی پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر
مطالعات متعدد نشان دادهاند که پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر از ویژگیهای روانسنجی قابل قبولی برخوردار است. در بررسیهای انجام شده، ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه بین 0.73 تا 0.78 گزارش شده است که نشاندهنده پایایی درونی مطلوب ابزار است. این مقدار برای خردهمقیاسهای مختلف پرسشنامه نیز در دامنه قابل قبولی قرار دارد.در مورد پایایی زمانی پرسشنامه، ضریب همبستگی حاصل از روش آزمون-بازآزمون در فاصله زمانی مناسب، بین 0.45 تا 0.73 به دست آمده است. این نتایج حاکی از آن است که پرسشنامه از ثبات نسبی در اندازهگیری برخوردار میباشد، اگرچه برخی خردهمقیاسها مانند نیاز به تفریح و نیاز به قدرت از ثبات بیشتری برخوردارند.بررسی روایی سازه نیز نشان داده است که ساختار پنج عاملی پرسشنامه با نظریه زیربنایی آن همخوانی دارد. تحلیلهای عاملی انجام شده عموماً از وجود پنج عامل مستقل حمایت میکنند که با پنج نیاز اساسی مطرح شده در نظریه گلاسر مطابقت دارد.
با این حال، برخی پژوهشها نشان دادهاند که ممکن است همپوشانیهایی بین برخی از خردهمقیاسها وجود داشته باشد، به ویژه بین نیاز به قدرت و نیاز به آزادی. این موضوع نشاندهنده آن است که برای تأیید نهایی ساختار عاملی پرسشنامه، انجام مطالعات بیشتر در نمونههای مختلف ضروری به نظر میرسد. به طور کلی، پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر به عنوان ابزاری معتبر و پایا برای سنجش نیازهای روانشناختی اساسی در جمعیتهای مختلف قابل استفاده است.
در ادامه، ۳۵ سوال استاندارد پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر را مشاهده میکنید. این سوالات در پنج خردهمقیاسِ نیاز به بقا، عشق و تعلق، قدرت، آزادی و تفریح دستهبندی شدهاند. هر سوال را با دقت بخوانید و بر اساس مقیاس زیر، پاسخ خود را مشخص کنید:
مقیاس پاسخدهی
- کاملاً مخالفم
- مخالفم
- نظری ندارم
- موافقم
- کاملاً موافقم
لطفاً با صداقت پاسخ دهید، زیرا این آزمون ابزاری برای شناخت بهتر نیازهای روانشناختی شماست.
توجه داشته باشید :
- پاسخها درست یا غلط ندارند
- اولین پاسخی که به ذهنتان میرسد معمولاً بهترین پاسخ است
- سعی کنید به تمام سوالات پاسخ دهید
سوالات پرسشنامه
- مسائلی مثل پس انداز مخارج زندگی ،مسکن آینده شغلی و … تا چه اندازه ذهن شما را به خود مشغول میدارد؟
- تا چه اندازه به سلامت جسمانی بهداشت و احتمال ابتلا به بیماری فکر می کنید؟
- شدت میل جنسی خود را چگونه ارزیابی می کنید؟
- در انجام کارها و اقدامات مخاطره آمیز تا چه اندازه محتاطانه عمل می کنید؟
- از روبه رویی با تجارب جدید و شروع راه های ناشناخته تا چه اندازه اجتناب می کنید؟
- از نظر دوستان و همکاران خود تا چه اندازه وقت شناس با نظم و ترتیب و دقیق هستید؟
- تا چه اندازه امنیت شغلی و داشتن شغل و درآمد ثابت برایتان اهمیت دارد؟
- احساس می کنید به چه میزان عشق، صمیمیت و مهرورزی نیاز دارید؟
- تا چه اندازه رفاه و سعادت انسان های دیگر برایتان مهم است؟
- چه مقدار نیاز دارید که دیگران شما را پذیرفته و دوستتان بدارند؟
- چه مقدار نیاز دارید که دیگران شما را مورد لطف و مهر و محبت قرار داده و شما نیز متقابلاً به آنها محبت کنید و به آنها احساس تعلق خاطر نمایید؟
- چه اندازه دوست دارید که با دیگران مراوده داشته باشید و در مجالس مراسم و فعالیت های گروهی فعالانه شرکت کنید؟
- از نظر دوستان و همکاران خود تا چه اندازه گرم ،صمیمی، دلسوز و مهربان هستید؟
- داشتن روابط خوب با عزیزان و اطرافیان تا چه اندازه برایتان مهم است و برای آن وقت و انرژی می گذارید؟
- تا چه میزان نیاز دارید که تمام چیزهایی را که انجام میدهید خودتان انتخاب کنید؟
- تا چه میزان اعتقاد دارید که هیچ کس نباید به شما بگوید که چگونه زندگی خود را اداره کنید )یعنی بگوید چه بکنید و چه نکنید)؟
- تاچه میزان تمایل دارید آنچه را که میخواهید بدون توجه به دخالت ها و فشارهای همسرتان/ شریکتان حتماً به انجام رسانید؟
- تا چه میزان اصرار دارید در تصمیم گیری های بزرگ و کوچک زندگی استقلال رای داشته باشید و بر وفق مراد خود عمل کنید؟
- تا چه اندازه نیاز دارید که زمان هایی را برای خودتان در اختیار داشته باشید که هرگونه دلتان میخواهد از آن استفاده کنید؟
- تا چه اندازه تمایل دارید که به مکان های جدید سفر کنید؟
- تا چه میزان به دنبال تغییر و چیزهای نو هستید و از محیط های کاری ثابت و یکسان که تغییر نمیکنند احساس کسالت میکنید؟
- تا چه اندازه تلاش میکنید در زمینه کاری خود به عنوان یک فرد توانمند و با لیاقت خود را نشان داده و شناخته شوید؟
- تا چه اندازه دوست دارید که به دیگران دستور بدهید؟(فرمان بدهید، تا اینکه فرمان ببرید)
- فکر میکنید تا چه اندازه اهل پیشرفت و رقابت هستید؟
- تا چه اندازه دوست دارید که دیگران اعم از فرزند ،همسر یا دوستانتان به حرف شما گوش دهند و از آن پیروی کنند؟
- تا چه میزان تلاش میکنید تا ثابت کنید ،ایده فکر و یا راه شما درست است و اصرار دارید که دیگران را متقاعد کنید که آن را قبول کنند؟
- تا چه اندازه دغدغه رشد و پیشرفت دارید و در زندگی شخصی و حرف هایتان به دنبال شکوفایی توانمندیه ای خود هستید؟
- تا چه اندازه زمانتان را صرف یادگیری چیزهای جدید در زمینه های مختلف می کنید؟
- چقدر به شوخی ،مزاح و لطیفه گویی علاقه مند هستید ؟
- تا چه میزان به اوقات فراغت و سرگرمی های مخصوص به خودتان نیاز دارید؟
- میزان شوخ طبعی و خوش مشربی خود را چگونه ارزیابی میکنید ؟
- تا چه میزان احساس میکنید که نیاز دارید به کارهای غیر جدی و غیر رسمی از قبیل دوچرخه سواری ،ماهی گیری تماشای فیلم و دیگر سرگرمی های لذت بخش بپردازید؟
- تا چه اندازه به دنبال اوقات سرگرم کننده و موقعیت های شادی بخش از قبیل جشن ها، مهمانی ها ،مراسم سرگرم کننده و بازی و…. هستید؟
- خندیدن و خنداندن تا چه میزان در زندگی شماهم است؟
- از نظر شما تفریح و بازی و شادی کردن تا چه اندازه جزء مهمی از زندگی محسوب می شود؟
تفسیر نتایج پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر
این پرسشنامه شامل 35 سوال است که به پنج دسته مساوی تقسیم شدهاند. هفت سوال ابتدایی (1-7) میزان نیاز شما به امنیت و بقا را میسنجند. هفت سوال بعدی (8-14) به بررسی نیاز به عشق و روابط اجتماعی میپردازند. سوالات 15-21 تمایل شما به قدرت و موفقیت را ارزیابی میکنند. بخش چهارم (22-28) نیاز به آزادی و استقلال را اندازه میگیرد و در نهایت، هفت سوال پایانی (29-35) میزان اهمیت شادی و تفریح را در زندگی شما نشان میدهد.
نتایج این پرسشنامه به شما کمک میکند الگوی نیازهای روانشناختی خود را بهتر درک کنید. در تفسیر نتایج به این نکات توجه داشته باشید:
راهنمای نمرهگذاری
هر خردهمقیاس (نیاز) بین ۷ تا ۳۵ نمره دارد:
- ۷-۱۴: نیاز ضعیف
- ۱۵-۲۱: نیاز متوسط
- ۲۲-۲۸: نیاز نسبتاً قوی
- ۲۹-۳۵: نیاز بسیار قوی
تفسیر تخصصی هر نیاز
نیاز به بقا (امنیت و ثبات)
- نمره بالا: شما فردی محتاط هستید که به سلامت، امنیت مالی و برنامهریزی بلندمدت اهمیت ویژهای میدهد.
- نمره پایین: احتمالاً روحیه ماجراجویانهتری دارید و کمتر نگران آینده هستید.
نیاز به عشق و تعلق (روابط اجتماعی)
- نمره بالا: روابط عاطفی و اجتماعی برای شما اولویت بالایی دارد و برای حفظ آنها تلاش میکنید.
- نمره پایین: احتمالاً فردی مستقل هستید که به حریم شخصی اهمیت زیادی میدهد.
نیاز به قدرت (موفقیت و تأثیرگذاری)
- نمره بالا: شما به پیشرفت شغلی، احترام و موقعیت اجتماعی اهمیت میدهید.
- نمره پایین: احتمالاً کمتر به دنبال موقعیتهای رهبری هستید و رقابت برای شما اولویت کمتری دارد.
نیاز به آزادی (استقلال و انتخاب)
- نمره بالا: شما به استقلال فکری و عملی اهمیت زیادی میدهید و محدودیت را به سختی میپذیرید.
- نمره پایین: احتمالاً با قوانین و چهارچوبها راحتتر کنار میآیید.
نیاز به تفریح (شادی و لذت)
- نمره بالا: شما زندگی را با نشاط و سرگرمی میگذرانید و به تفریحات اهمیت زیادی میدهید.
- نمره پایین: احتمالاً فردی جدی و وظیفهگرا هستید که بیشتر بر کار و مسئولیتها تمرکز دارد
پیشنهاد میکنیم با توجه به نتایج خود، به این سوالات فکر کنید: آیا الگوی نیازهای شما با سبک زندگیتان همخوانی دارد؟ آیا احساس میکنید برخی نیازها بیش از حد یا کمتر از حد ارضا شدهاند؟ چگونه میتوانید برای ایجاد تعادل بیشتر در زندگی خود اقدام کنید؟
به خاطر داشته باشید که این پرسشنامه فقط یک ابزار خودشناسی است و نتایج آن مطلق نیستند. نیازهای انسان پویا هستند و ممکن است در طول زمان و در موقعیتهای مختلف تغییر کنند. اگر احساس میکنید برخی از نیازهای شما به طور مداوم نادیده گرفته میشوند یا برعکس، بیش از حد غالب هستند، ممکن است مفید باشد که با یک مشاور یا روانشناس در این مورد گفتگو کنید تا راهکارهای عملی برای ایجاد تعادل بیشتر در زندگی خود بیابید.
در نهایت، هدف از این ارزیابی کمک به شما برای شناخت بهتر خود و ایجاد زندگی رضایتبخش است. شما میتوانید از این بینشها برای تصمیمگیریهای آگاهانهتر درباره نحوه زمانگذاری و انرژیگذاری خود استفاده کنید.
برای مشاوره رایگان و رزرو وقت (یا اگر تماس گرفتید و قادر به پاسخگویی نبودیم) شماره تماس خود را وارد کنید. ما به زودی با شما تماس می گیریم!
آخرین مطالب
